Ο πρώτος καιρός - Σε κάθε περίπτωση
Ας πάρουμε τώρα την καλύτερη των περιπτώσεων: Τα μωρά σας γεννιούνται στην ώρα τους, κάνετε καισαρική με επισκληρίδιο, τα θηλάζετε αμέσως και τα έχετε από την αρχή κοντά σας.
Κάτω από αυτές τις συνθήκες και εφόσον έχετε ένα πραγματικά υποστηρικτικό περιβάλλον, μπορείτε κάλλιστα να θηλάσετε αποκλειστικά και τα δύο μωρά σας.
Σε γενικές γραμμές ισχύουν για το θηλασμό των διδύμων οι βασικές αρχές που διέπουν και το θηλασμό ενός μωρού.
Θα αναφέρω μόνο τους λεγόμενους «χρυσούς κανόνες». Για τα υπόλοιπα σας παραπέμπω στους πολυάριθμους δικτυακούς τόπους που περιέχουν πολλές πληροφορίες για το μητρικό θηλασμό (βλ. παραπάνω στην ενότητα για την ενημέρωση ).
| Οι χρυσοί κανόνες του θηλασμού Ο θηλασμός ξεκινά πολύ νωρίς – από την πρώτη ώρα της ζωής του παιδιού. Ο θηλασμός είναι αποκλειστικός – δεν δίνεται άλλη μορφή τροφής στο μωρό, ούτε καν νερό Ο θηλασμός είναι ελεύθερος, χωρίς ωράριο- Η μητέρα θηλάζει ανάλογα με τις ανάγκες του μωρού – όσο συχνά θέλει το μωρό, νύχτα και μέρα Δεν δίνεται σε καμία περίπτωση μπουκάλι αλλά ούτε και πιπίλα έως ότου εδραιωθεί ο θηλασμός (για τις έξι πρώτες εβδομάδες της ζωής δηλαδή) - Η μητέρα και το μωρό (τα μωρά) είναι μαζί 24 ώρες το 24ωρο (σύστημα rooming in)
Η σωστή στάση της μητέρας και η σωστή τοποθέτηση του μωρού έχει μεγάλη σημασία για θηλασμό χωρίς προβλήματα |
Για να είναι εφικτός ο αποκλειστικός θηλασμός των δύο μωρών χρειάζεται να πληρούνται επιπλέον κάποιες προϋποθέσεις:
- Καλή προετοιμασία και ενημέρωση της μητέρας πριν τον τοκετό
- Στενή συνεργασία με το προσωπικό του μαιευτηρίου (και της ΜΕΝΝ σε περίπτωση προωρότητας) με ουσιαστική υποστήριξη της μητέρας στην προσπάθειά της να θηλάσει
- Συνεργασία με ένα πρόσωπο αναφοράς (μαία εξειδικευμένη στο θηλασμό, σύμβουλος θηλασμού) μετά την έξοδο απο το μαιευτήριο
- Υποστήριξη της μητέρας σε ηθικό και πρακτικό επίπεδο απο το περιβάλλον της
Γάλα σε επάρκεια για δύο μωρά
Για να έχετε ικανοποιητική ποσότητα γάλακτος, θα πρέπει να δώσετε το μήνυμα στο στήθος να παράγει παραπάνω γάλα, γάλα για δύο μωρά.
Ο μόνος τρόπος για να γίνει αυτό είναι να βάζετε συχνά και τα δύο μωρά στο στήθος. Όσο πιο πολύ θηλάζουν, τόσο περισσότερο δίνουν στο στήθος το μήνυμα να παράγει γάλα και ο οργανισμός ανταποκρίνεται.
Ο θηλασμός λειτουργεί με βάση την απλή αρχή της προσφοράς και της ζήτησης
Στο μαιευτήριο ενδέχεται να σας υποδείξουν να θηλάζετε με «πρόγραμμα» κάθε τρεις ώρες.
Αυτή είναι μια εσφαλμένη και ξεπερασμένη πλέον προσέγγιση.
Ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλίσετε ότι θα έχετε αρκετό γάλα και για τα δύο μωρά σας, είναι να τα θηλάζετε, όταν πεινάνε. Είναι ο λεγόμενος ελεύθερος θηλασμός ή θηλασμός κατ’ απαίτηση, ανάλογα με τις ανάγκες του μωρού σε αντιδιαστολή με το θηλασμό βάσει προγράμματος (πχ ανά τρίωρο ή και τετράωρο).
Αν από την αρχή θηλάζετε ανάλογα με τις ανάγκες των μωρών, η εγκατάσταση της γαλουχίας, θα είναι ομαλή και ανώδυνη.
Τα μωρά μένουν στο στήθος και θηλάζουν ώσπου να το αδειάσουν και να σας δείξουν ότι χόρτασαν είτε αφήνοντας το στήθος είτε με το να αποκοιμιούνται. Η αντίληψη ότι το μωρό πρέπει να μένει στο στήθος πέντε λεπτά την πρώτη μέρα, μετά δέκα, μετά δεκαπέντε κλπ είναι πια ξεπερασμένη.
Αξίζει ωστόσο να γίνει μια επισήμανση σε σχέση με το θηλασμό ανάλογα με τις ανάγκες του μωρού. Ένα μωρό που γεννιέται πρόωρο ή/ και είναι είναι ελλιποβαρές ενδέχεται να μην είναι σε θέση να ζητά απο μόνο του να θηλάσει, όταν πεινά. Δεν είναι δηλαδή ακόμη πλήρως έτοιμο να κατευθύνει το ίδιο τη μητέρα στο θηλασμό. Εκεί χρειάζεται να πάρει η ίδια η μητέρα την πρωτοβουλία. Το ίδιο ισχύει και για κάποια μώρα που έχουν την τάση να κοιμούνται πολύ τον πρώτο καιρό.
Μια απλή αρχή είναι η εξής: Θηλάζετε το μωρό όταν δείχνει ότι πεινάει αλλά δεν αφήνετε να περάσουν παραπάνω απο δύο -τρεις ώρες χωρίς να φάει το μωρό, το πρώτο διάστημα.
Πάντως απαραίτητο είναι να αδειάζει το κάθε μωρό από ένα στήθος είτε τα θηλάζετε ταυτόχρονα είτε ένα μωρό τη φορά (βλ. παρακάτω). Αυτό βοηθά και στην αύξηση της παραγωγής σε γάλα αλλά και είναι ιδιαίτερα οφέλιμο για τα μωρά, καθώς το μητρικό γάλα έχει διαφορετική σύσταση στην αρχή του θηλασμού και στο τέλος.
Μελέτες έχουν δείξει ότι στην αρχή το γάλα είναι πιο αραιό, πλούσιο σε πρωτεΐνες και άλλα χρήσιμα συστατικά όπως τα αντισώματα για την άμυνα του οργανισμού. Στην πορεία γίνεται πιο παχύρευστο και στο τέλος είναι πολύ πλούσιο σε λίπος, άρα και θερμίδες. Παλιότερα, οι μαίες και οι παιδίατροι συμβούλευαν τις μαμάδες να θηλάζουν 10 λεπτά από κάθε στήθος. Με αυτή την πρακτική το μωρό μπορεί μην προφτάσει ποτέ πάρει το πλούσιο σε θερμίδες γάλα του τέλους.
Έτσι, ο κανόνας με βάση τα σύγχρονα δεδομένα είναι:
Ελεύθερος θηλασμός, χωρίς χρονικούς περιορισμούς, και αδειάζει το κάθε μωρό απο ένα στήθος.
Κάτι άλλο... Είναι σημαντικό να μην περιμένετε να αρχίσουν τα μωρά να κλαίνε για να τα βάλετε στο στήθος, γιατί τότε ο θηλασμός γίνεται ακόμη πιο δύσκολος. Γι’ αυτό και είναι χρήσιμο να μπορείτε να αναγνωρίζετε τα πρώτα σήματα πείνας που εκπέμπουν τα μωρά. Πριν ακόμα να κλάψει, τα μωρά εκδηλώνουν την πείνα τους με άλλους τρόπους. Αρχίζουν να κάνουν θηλαστικές κινήσεις, πιπιλάνε τα δάχτυλά τους, γλείφουν τα χείλη τους, κουνάνε το κεφάλι του δεξιά αριστερά «ψάχνοντας», ζαρώνουν το μέτωπο και δείχνουν γενικά ανήσυχα.
Σε σχέση με την επάρκεια της ποσότητας, τον πρώτο καιρό, μπορεί να σας βοηθήσουν και οι ταμπλέτες μαγιάς ως συμπλήρωμα διατροφής, ώστε να αυξήσετε την παραγωγή γάλακτος. Η δοσολογία είναι 2 γραμμάρια 3 φορές την ημέρα, δηλαδή 7 ταμπλέτες των 300mg, 3 φορές τη μέρα ή με άλλα λόγια 21 ταμπλέτες στο σύνολο. Οι ταμπλέτες λαμβάνονται για δύο εβδομάδες, διακόπτονται για μία εβδομάδα και αν χρειασθεί λαμβάνονται για άλλες δύο εβδομάδες. Καλό είναι βέβαια να ρωτήσετε τη μαία ή το γιατρό σας σχετικά.
Είναι ανθρωπίνως δυνατός ο αποκλειστικός θηλασμός?
Θηλασμός ανάλογα με τις ανάγκες των μωρών σημαίνει βέβαια ότι, λίγο ως πολύ, θα θηλάζετε τα μωρά σας όλη τη μέρα (και τη νύχτα). Και έτσι είναι δυστυχώς στην αρχή. Αξίζει όμως τον κόπο πραγματικά.
Το ευτύχημα βέβαια θα είναι να πεινάνε τα μωρά σας πάνω κάτω την ίδια ώρα. Αυτό συνέβαινε στην περίπτωση των δικών μου μωρών.
Σταδιακά και όσο εδραιώνεται ο θηλασμός και μεγαλώνουν τα μωρά, θα ρυθμιστεί από μόνο τους το πρόγραμμά τους και θα καταλήξετε να έχετε γεύματα ανα τρίωρο. Έτσι η καθημερινότητά σας θα γίνει πιο βιώσιμη, καθώς θα μπαίνει σε έναν πιο ανθρώπινο ρυθμό.
Όπως ανάφερα, δεν έχω προσωπικά την εμπειρία αποκλειστικού θηλασμού. Όμως από τη στιγμή που τα παιδιά επέστρεψαν στο σπίτι και άρχισα να θηλάζω σε κάθε γεύμα, στην ουσία έπαιρναν γάλα κυρίως από μένα και δευτερευόντως από το συμπλήρωμα με βιομηχανικό γάλα. Στην αρχή έφτασαν στο σπίτι από τη ΜΕΝΝ ρυθμισμένα σαν στρατιωτάκια να πεινάνε ανά τετράωρο… Όσο κέρδιζε έδαφος ο θηλασμός, τόσο το «άψογο» αυτό πρόγραμμα αποδιοργανωνόταν. Κι αυτό γιατί θήλαζα τα μωρά κατ’ απαίτηση και συμπλήρωνα στη συνέχεια (βλ. και πιο κάτω). Σιγά σιγά όμως ξαναμπήκαν από μόνα τους σε ένα πρόγραμμα γευμάτων ανά τρίωρο πάνω κάτω.
Εκ πρώτης όψης φαίνεται πιο εύκολο να δίνει κανείς ξένο γάλα (αποκλειστικά ή συμπληρωματικά) σε σχέση με τον αποκλειστικό θηλασμό.
Στην πράξη δεν είναι έτσι. Αυτό που κουράζει τον πρώτο καιρό δεν είναι ο θηλασμός. Είναι η λοχεία, οι ορμόνες, η ψυχολογική επιβάρυνση, το άγχος, η απαιτήσεις δύο μωρών σε φροντίδα, η εξάντληση που κουβαλάει μια γυναίκα μετά τους τελευταίους δύσκολους μήνες μιας πολλαπλής κύησης.
Είναι άπειρες οι φορές που ευχόμουν να μπορούσα να θηλάζω αποκλειστικά. Δεν είναι σχήμα λόγου... Όχι τόσο για τα παιδιά μου που ούτως ή άλλως έπαιρναν μητρικό γάλα σε μεγάλες ποσότητες, όσο για μένα. Γιατί είχα και την εξάντληση του διαρκούς θηλασμού αλλά και όλη την αγγαρεία του συμπληρώματος με ξένο γάλα: στρατιές από μπιμπερό, αποστείρωση, δοσομετρητές, βράσιμο νερού, πλύσιμο κλπ. Έστω και για μικρές ποσότητες βιομηχανικού γάλακτος χρειάζεται όλη αυτή η διαδικασία.
Εκτός από τα αναρίθμητα οφέλη του για τα παιδιά και εμάς τις μητέρες, ο αποκλειστικός θηλασμός συνεπάγεται μεγάλη οικονομία σε χρόνο, ενέργεια και χρήμα. Όλα αυτά τα έχουμε μεγάλη ανάγκη τους πρώτους μήνες της ζωής των διδύμων μας.
Σε τελική ανάλυση, η σκεφτείτε ότι πολλές γυναίκες έχουν θηλάσει αποκλειστικά τα δίδυμά τους (κυρίως στο εξωτερικό βέβαια) χωρίς να είναι υπεράνθρωποι.
